Lưu ý: bài viết này mang tính thông tin giáo dục và không thay thế cho chẩn đoán hay tư vấn của chuyên gia y tế. Nếu bạn lo lắng về sức khỏe tinh thần của con, hãy trao đổi với bộ phận chăm sóc học sinh của nhà trường, bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý có chuyên môn.
Chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh nói tới sức khỏe cảm xúc, xã hội, thể chất và nhận thức của trẻ trong môi trường học đường. Nó định hình cách trẻ học, xây dựng quan hệ và rèn sức bền. Những trường đặt điều này lên hàng đầu tạo ra môi trường nơi người trẻ phát triển tốt cả về học tập lẫn con người.
Nhiều phụ huynh mặc định điểm cao đồng nghĩa với sức khỏe tinh thần tốt. Không phải lúc nào cũng vậy. Trường Quốc tế ABC (ABCIS) tin rằng một cách tiếp cận cân bằng giữa học tập, cảm xúc và sức khỏe thể chất mới là thứ chuẩn bị cho học sinh một thành công bền lâu.
Bài viết này giải thích việc chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh bao gồm những gì, với bốn trụ cột chính, những cách làm thiết thực cho nhà trường và gia đình, cùng lý do nó quan trọng với tương lai của con bạn.
Những điểm chính
- Sức khỏe tinh thần học sinh gồm cả cảm xúc, xã hội, thể chất và nhận thức, không chỉ riêng kết quả học tập.
- Nghiên cứu gắn mức độ khỏe mạnh cao hơn với điểm số tốt hơn, quan hệ vững hơn và những kết quả sức khỏe lâu dài tốt hơn.
- Nhà trường giữ vai trò then chốt trong việc tạo ra môi trường an toàn, giàu nâng đỡ, nuôi dưỡng mọi mặt phát triển của trẻ.
- Cha mẹ và nhà trường phải phối hợp để nhận ra nhu cầu từ sớm và đáp lại bằng sự hỗ trợ nhất quán.
- Những cách làm thiết thực như chánh niệm, học tập xã hội cảm xúc và những buổi trò chuyện định kỳ có thể thay đổi hẳn trải nghiệm học đường của một đứa trẻ.
Sức khỏe tinh thần học sinh là gì?
Sức khỏe tinh thần học sinh không chỉ là việc không có bệnh hay không có căng thẳng. Đó là một trạng thái tích cực trong đó trẻ thấy an toàn, được kết nối, được nâng đỡ và có động lực học. Nó bao gồm những mặt cảm xúc, thể chất, xã hội và nhận thức, tất cả đều ảnh hưởng tới cách học sinh trải nghiệm trường học, quan hệ và việc học mỗi ngày.
Một định nghĩa rõ ràng: sức khỏe tinh thần học sinh là trạng thái trong đó một người trẻ cảm thấy an toàn về cảm xúc, khỏe mạnh về thể chất, được kết nối về mặt xã hội và được cuốn vào việc học trong môi trường của mình.
Định nghĩa này quan trọng vì nó vượt ra ngoài chuyện vui vẻ đơn thuần. Một học sinh có thể trông rất vui mà vẫn thiếu mục đích hoặc thiếu sức bền. Sức khỏe tinh thần thật sự chạm tới cả sự dễ chịu trước mắt lẫn sự trưởng thành lâu dài.
Sức khỏe kiểu hưởng thụ và kiểu ý nghĩa
Các nhà nghiên cứu chỉ ra hai dạng liên quan tới học sinh.
- Dạng hưởng thụ đến từ những niềm vui tức thì như thời gian với bạn bè, thể thao và các hoạt động sáng tạo.
- Dạng ý nghĩa đến từ mục đích, ý nghĩa và sự trưởng thành cá nhân. Nó hình thành khi học sinh vượt qua thử thách, đặt mục tiêu và gắn bó sâu với những môn mình quan tâm.
Học sinh cần cả hai. Một ngôi trường chỉ chăm chăm vào điểm thi sẽ bỏ lỡ phần thưởng tức thì vốn giữ cho học sinh có động lực. Một ngôi trường chỉ lo cho vui sẽ bỏ lỡ sự thỏa mãn sâu hơn đến từ việc làm được.
Bốn trụ cột chính
1. Sức khỏe cảm xúc
Sức khỏe cảm xúc nghĩa là học sinh nhận ra, diễn đạt và làm chủ được cảm xúc của mình. Nó gồm khả năng tự nhận thức, điều tiết cảm xúc và đối diện với vấp váp.
Trẻ có sức khỏe cảm xúc tốt thì dễ mở lời nhờ giúp đỡ hơn. Các em hồi phục nhanh hơn sau những thất vọng. Các em cũng thể hiện sự thấu cảm nhiều hơn với bạn bè.
Bài liên quan: Cách quản lý căng thẳng cho học sinh
2. Sức khỏe xã hội
Sức khỏe xã hội liên quan tới những mối quan hệ lành mạnh với bạn bè, thầy cô và gia đình. Học sinh cảm thấy mình thuộc về thì gắn bó hơn trong lớp và ít có nguy cơ bị cô lập hay bị bắt nạt hơn.
Nhà trường có thể nuôi dưỡng điều này qua hoạt động nhóm, House Teams và các dự án phối hợp. Chúng tạo nên cảm giác về một bản sắc chung và sự tôn trọng lẫn nhau.
3. Sức khỏe thể chất
Sức khỏe thể chất ảnh hưởng trực tiếp tới cách học sinh học. Ngủ đủ, ăn uống hợp lý và vận động đều đặn cải thiện khả năng tập trung, tâm trạng và mức năng lượng. Việc vận động thường xuyên được ghi nhận rộng rãi là gắn với sự tập trung và hành vi tốt hơn, nên những trường đưa vận động vào nếp hằng ngày thường thấy học sinh chú ý hơn và sẵn sàng học hơn.
4. Sức khỏe nhận thức
Sức khỏe nhận thức nói tới mức độ gắn bó của học sinh với việc học. Nó gồm sự tò mò, động lực và sự tự tin để đương đầu với thử thách mới.
Khi học sinh thấy mình được kích thích về trí tuệ và được thử thách vừa mức, cảm giác về mục đích của các em lớn lên. Điều này nối thẳng tới dạng sức khỏe kiểu ý nghĩa và tới động lực học tập lâu dài.
Mối liên hệ giữa cả bốn trụ cột
Bốn trụ cột này không vận hành riêng lẻ. Một học sinh mệt về thể chất sẽ chật vật về cảm xúc. Một đứa trẻ thiếu kết nối xã hội có thể mất luôn động lực nhận thức. Những chương trình hiệu quả xử lý cả bốn mảng cùng lúc.
Vì sao điều này quan trọng
1. Kết quả học tập
Sức khỏe tinh thần có thể ảnh hưởng tới cách học sinh gắn bó với việc học và cách các em đối diện với thử thách ở trường. Khi thấy được nâng đỡ, tự tin và an toàn về cảm xúc, trẻ thường sẵn lòng tham gia trong lớp hơn, giữ được động lực và xử lý những việc khó một cách tích cực hơn.
Những học sinh khỏe mạnh về tinh thần cũng có thể thấy việc tập trung dễ hơn, xây được thói quen học lành mạnh và rèn được sức bền theo thời gian. Vì vậy, tạo ra một môi trường nâng đỡ ở trường và ở nhà có vai trò quan trọng với cả sự trưởng thành cá nhân lẫn tiến bộ học tập.
2. Sức khỏe tâm thần và sức bền
Các chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần giúp học sinh xử lý căng thẳng và lo âu. Điều này đặc biệt quan trọng bởi Tổ chức Y tế Thế giới xác định các vấn đề sức khỏe tâm thần, trong đó có lo âu và trầm cảm, là một nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và giảm khả năng hoạt động ở thanh thiếu niên trên toàn cầu. Những học sinh rèn được sức bền nhờ sự hỗ trợ này thì chuẩn bị tốt hơn cho thử thách, ít có nguy cơ kiệt sức trong mùa thi, và mang được những kỹ năng đó vào tuổi trưởng thành.
3. Phát triển xã hội và các mối quan hệ
Học sinh khỏe mạnh về tinh thần xây được những tình bạn lành mạnh hơn. Các em trao đổi hiệu quả hơn và giải quyết mâu thuẫn một cách xây dựng hơn. Những kỹ năng xã hội này là điều thiết yếu cho thành công bên ngoài lớp học.
4. Kết quả lâu dài trong đời sống
Sức khỏe tinh thần trong những năm đi học dự báo được kết quả ở tuổi trưởng thành. Những học sinh cảm thấy được nâng đỡ thì có nhiều khả năng thành công trong công việc hơn. Các em giữ được những mối quan hệ lành mạnh hơn và đóng góp tích cực cho cộng đồng.
Đầu tư vào sức khỏe tinh thần học sinh không chỉ là chuyện của hiện tại. Đó là một chiến lược dài hạn để nuôi lớn những người trưởng thành tự tin, có năng lực và biết cảm thông.
Sức khỏe tinh thần và sức khỏe tâm thần khác nhau thế nào?
Phụ huynh thường dùng hai khái niệm này thay cho nhau, nhưng chúng không hoàn toàn giống nhau.
- Sức khỏe tinh thần là trạng thái rộng, hằng ngày, của việc cảm thấy an toàn, được kết nối, và có khả năng xoay xở lẫn học tập.
- Sức khỏe tâm thần là một phần quan trọng trong bức tranh đó: nó mô tả cách một người trẻ nghĩ, cảm và làm chủ cảm xúc, trải từ mức phát triển tốt cho tới mức cần hỗ trợ lâm sàng.
Một cách nhìn hữu ích: sức khỏe tinh thần vững vàng giúp bảo vệ sức khỏe tâm thần, còn sức khỏe tâm thần tốt lại khiến việc duy trì trạng thái khỏe mạnh dễ hơn. Một học sinh có thể nhìn chung vẫn ổn mà vẫn trải qua một giai đoạn lo âu, và một học sinh đang sống chung với một vấn đề tâm thần vẫn có thể cảm thấy khỏe mạnh nếu được hỗ trợ đúng cách. Những trường tốt nâng đỡ cả hai, bằng công tác chăm sóc học sinh hằng ngày và bằng những đường dẫn rõ ràng tới tham vấn hoặc hỗ trợ chuyên môn khi cần.
Sáu cách làm cho nhà trường
Tạo một môi trường an toàn và giàu nâng đỡ
Một văn hóa học đường thân thiện là nền móng. Điều đó nghĩa là có chính sách chống bắt nạt rõ ràng, những thực hành hòa nhập, và những không gian vật lý nơi học sinh thấy dễ chịu. Ánh sáng tự nhiên, khu yên tĩnh và những chỗ dành cho cả vận động lẫn nghỉ ngơi đều góp phần tạo nên một môi trường học tập tích cực, nơi học sinh đủ an tâm để dám thử và dám nhờ giúp đỡ.
Lồng học tập xã hội cảm xúc (SEL) vào chương trình
Học tập xã hội cảm xúc dạy học sinh những năng lực như thấu cảm, tự điều chỉnh và giao tiếp hiệu quả. Các tổng quan lớn về SEL ghi nhận rằng những chương trình được triển khai tốt gắn với cải thiện về hành vi, năng lực cảm xúc và cả kết quả học tập. Khi SEL được đưa vào xuyên suốt chương trình, học sinh xây được một vốn từ về cảm xúc, học cách nhận ra cảm xúc của chính mình và đáp lại người khác một cách phù hợp.
Quan tâm tới sức khỏe tinh thần của giáo viên
Giáo viên không thể nâng đỡ học sinh hiệu quả nếu chính mình đang chật vật. Nhà trường phải cung cấp cơ hội bồi dưỡng chuyên môn, khối lượng công việc vừa sức và những nguồn hỗ trợ dành cho đội ngũ.
Mối quan hệ thầy trò tích cực là một trong những chỉ báo mạnh nhất cho sức khỏe tinh thần của học sinh. Khi giáo viên được nâng đỡ, những mối quan hệ ấy nở hoa.
Khuyến khích chánh niệm và việc nhìn lại
Những thực hành chánh niệm như bài tập thở, viết nhật ký và nhìn lại có hướng dẫn giúp học sinh xử lý căng thẳng. Việc luyện chánh niệm ngắn và đều đặn có thể giúp học sinh thấy bình tĩnh và tập trung hơn, và những trường đưa nó vào nếp trong ngày thường thấy học sinh chú ý hơn và chịu được áp lực học tập tốt hơn.
Tổ chức những buổi trò chuyện định kỳ
Những buổi gặp riêng có lịch giữa học sinh và một người lớn đáng tin giúp nhận ra vấn đề từ sớm. Những buổi này tạo ra một không gian nơi học sinh thấy mình được lắng nghe mà không bị phán xét.
Can thiệp sớm ngăn những nỗi lo nhỏ trở thành vấn đề nghiêm trọng. Nó cũng xây nên sự tin cậy giữa học sinh và những người lớn đang đồng hành cùng các em.
Đồng hành cùng phụ huynh
Sức khỏe tinh thần không dừng lại ở cổng trường. Việc liên lạc đều đặn giữa phụ huynh và giáo viên bảo đảm học sinh nhận được sự hỗ trợ nhất quán ở cả nhà lẫn trường.
Nhà trường có thể mời phụ huynh dự các buổi chia sẻ, gửi tài liệu tham khảo và giữ những kênh mở để trao đổi khi có lo ngại. Sự phối hợp này làm chắc thêm tấm lưới an toàn quanh mỗi đứa trẻ.
Cách lành mạnh để học sinh đối diện với căng thẳng và áp lực bạn bè
Căng thẳng và áp lực từ bạn bè là chuyện bình thường trong đời sống học đường, nhưng học sinh có thể học những cách lành mạnh để xử lý. Hãy chia sẻ những lựa chọn thiết thực này với con:
- Hãy vận động. Một vòng đi bộ ngắn, một môn thể thao hay bất kỳ hoạt động thể chất nào cũng giải tỏa căng thẳng và nâng tâm trạng tốt hơn nhiều so với việc nén cảm xúc lại.
- Hãy nói với một người con tin. Cha mẹ, thầy cô, chuyên viên tham vấn hay một người bạn tốt đều có thể cho con một góc nhìn khác. Gọi tên một nỗi lo thành lời thường khiến nó nhỏ lại.
- Hãy dùng một cách làm dịu đơn giản. Thở chậm, viết vài phút hoặc nghe nhạc đều có thể làm dịu hệ thần kinh trước một bài kiểm tra hay một cuộc trò chuyện khó.
- Hãy dừng một nhịp trước khi đáp lại áp lực. Nói thôi cảm ơn hoặc để mình nghĩ đã là hoàn toàn ổn. Có sẵn một câu như vậy sẽ dễ từ chối hơn khi điều gì đó không thấy đúng.
- Hãy chọn những người bạn biết nâng đỡ. Ở cạnh những người tôn trọng lựa chọn của mình sẽ giảm áp lực đi nhiều. Học cách kết bạn ở trường sẽ mở rộng vòng bạn bè đó.
Để biết thêm về việc giữ bình tĩnh dưới áp lực, hãy đọc bài của chúng tôi về cách quản lý căng thẳng cho học sinh, và về việc giữ vững lựa chọn của mình, hãy đọc cách rèn luyện sự tự tin cho trẻ.
Ở các trường quốc tế
Những thách thức riêng của gia đình nước ngoài
Trẻ học ở trường quốc tế thường đối mặt với những thách thức riêng. Chuyển giữa các quốc gia, làm quen với văn hóa mới và phải rời xa bạn bè có thể tạo ra cảm giác mất mát và bất định.
Những bước chuyển này đòi hỏi nhà trường có thêm những lớp chăm sóc học sinh. Trẻ cần được giúp để xây những kết nối xã hội mới và để tiêu hóa những cảm xúc đi kèm sự thay đổi.
Bài liên quan: Giúp con làm quen với trường mới
Vai trò của chương trình Anh quốc
Chương trình Anh quốc, được những trường như ABCIS áp dụng, tổ chức việc học qua các Key Stage được xác định rõ. Lộ trình từ mầm non tới Sixth Form mang lại sự ổn định và tính dễ đoán.
Trong khung này, việc chăm sóc sức khỏe tinh thần không phải một chương trình tách riêng. Nó được đan vào đời sống học đường mỗi ngày qua môn PSHE (giáo dục cá nhân, xã hội, sức khỏe và kinh tế), qua giờ sinh hoạt lớp và qua hệ thống chăm sóc học sinh.
Xây một cộng đồng toàn cầu có cảm giác thuộc về
Trường quốc tế phục vụ những cộng đồng học sinh rất đa dạng. Những hoạt động như Mô phỏng Liên Hợp Quốc, International Award và House Teams giúp học sinh xây bản sắc và cảm giác thuộc về vượt qua ranh giới văn hóa.
Những chương trình này mang lại cho học sinh những trải nghiệm chung và những mục tiêu chung. Chúng cũng phát triển khả năng dẫn dắt, làm việc nhóm và hiểu biết toàn cầu, tất cả đều góp phần vào sức khỏe tinh thần.
Tại Trường Quốc tế ABC (ABCIS), sức khỏe tinh thần học sinh được nâng đỡ bằng một môi trường học đường giàu quan tâm, sự chăm sóc sát từng em và những cơ hội giúp trẻ thấy mình được kết nối cả về học tập lẫn về xã hội. Những gia đình muốn tìm hiểu thêm về cộng đồng nhà trường xin cứ liên hệ bộ phận tuyển sinh hoặc ghé thăm khuôn viên.
- Cơ sở Trung Sơn: #152-158, Đường số 1, Trung Sơn, xã Bình Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Cơ sở Nhà Bè: #2, Đường số 9, Tân An Huy, xã Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Điện thoại: +84 (0)28 7308 1828
- Email: office@theabcis.com
Gợi ý thiết thực cho cha mẹ
Cách hỗ trợ con tại nhà
- Hãy nói cởi mở về cảm xúc. Hãy hỏi ngày hôm nay của con thế nào, vượt ra ngoài chuyện bài vở. Hãy lắng nghe mà đừng vội sửa mọi thứ.
- Hãy giữ nếp sinh hoạt đều đặn. Giờ ngủ, giờ ăn và giờ học ổn định tạo cảm giác an toàn và dễ đoán.
- Hãy khuyến khích vận động. Thể thao, đi bộ và chơi ngoài trời cải thiện tâm trạng lẫn khả năng tập trung.
- Hãy giới hạn thời gian màn hình. Dùng thiết bị quá nhiều gắn với giấc ngủ kém, lo âu và ít tương tác xã hội hơn.
- Hãy làm gương về cách đối diện lành mạnh. Trẻ học cách điều tiết cảm xúc bằng việc quan sát cha mẹ xử lý căng thẳng ra sao.
Những câu nên hỏi nhà trường
- Trường có những chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần nào?
- Trường xử lý việc bắt nạt và mâu thuẫn giữa học sinh ra sao?
- Trường có chuyên viên tham vấn hoặc bộ phận chăm sóc học sinh riêng không?
- Trường thông báo với phụ huynh về những lo ngại bằng cách nào?
- Học sinh có vai trò gì trong việc góp phần định hình các chính sách này?
Nhà trường đo điều này bằng cách nào
Sức khỏe tinh thần không dễ đo như điểm số. Tuy vậy, những trường làm tốt dùng kết hợp nhiều công cụ để theo dõi học sinh đang cảm thấy ra sao và đáp lại sự hỗ trợ thế nào.
Những cách đánh giá thường dùng
- Khảo sát học sinh: bảng hỏi ẩn danh ghi nhận cảm nhận của chính các em về sự an toàn, cảm giác thuộc về và mức độ gắn bó.
- Quan sát của giáo viên: đội ngũ được đào tạo ghi nhận những thay đổi về hành vi, mức tham gia và tương tác xã hội.
- Phản hồi từ phụ huynh: việc liên lạc đều đặn với gia đình cho thấy tình hình bên ngoài giờ học.
- Dữ liệu chuyên cần và mức tham gia: những mẫu vắng mặt hoặc rút lui thường báo hiệu vấn đề nằm bên dưới.
Dữ liệu này cần được dùng để định hình chính sách và các biện pháp hỗ trợ. Chỉ thu thập thông tin thì chưa đủ. Nhà trường phải hành động dựa trên những gì mình biết được thì mới tạo ra thay đổi thật sự.
Một trách nhiệm chung
Chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh không phải một phần bổ sung tùy chọn. Đó là nền móng để xây nên thành công học tập, những mối quan hệ lành mạnh và sức bền suốt đời.
Nhà trường, cha mẹ và chính học sinh đều có phần. Khi ba bên cùng phối hợp, trẻ phát triển được những thế mạnh về cảm xúc, xã hội, thể chất và nhận thức mà các em cần để lớn lên tốt.
Tại Trường Quốc tế ABC (ABCIS), điều này được đưa vào mọi mặt của đời sống học đường. Từ bậc mầm non tới Sixth Form, học sinh được hưởng công tác chăm sóc học sinh, các hoạt động cộng đồng và một chương trình coi trọng đứa trẻ một cách trọn vẹn.
Sẵn sàng tìm hiểu thêm về cách ABCIS đồng hành cùng sức khỏe tinh thần học sinh? Hãy liên hệ bộ phận tuyển sinh để khám phá cách ngôi trường Anh quốc của chúng tôi tại Thành phố Hồ Chí Minh nuôi những người học tự tin, vui vẻ và bền bỉ.
Câu hỏi thường gặp
Sức khỏe tinh thần học sinh là gì?
Đó là trạng thái an toàn về cảm xúc, khỏe mạnh về thể chất, được kết nối về xã hội và được cuốn vào việc học ở trường. Nó bao gồm sức khỏe tâm thần, các mối quan hệ, hoạt động thể chất và động lực học tập.
Nó khác gì với sức khỏe tâm thần?
Sức khỏe tinh thần là trạng thái rộng, hằng ngày, của việc cảm thấy an toàn, được kết nối và có khả năng xoay xở lẫn học tập. Sức khỏe tâm thần là một phần trong bức tranh đó, mô tả cách một người trẻ nghĩ, cảm và làm chủ cảm xúc. Sức khỏe tinh thần vững giúp bảo vệ sức khỏe tâm thần, và nhà trường nâng đỡ cả hai qua công tác chăm sóc học sinh và đường dẫn tới hỗ trợ chuyên môn.
Con có thể làm gì khi thấy căng thẳng?
Hai cách lành mạnh là vận động (đi bộ hoặc chơi thể thao để giải tỏa) và nói chuyện với một người lớn hoặc người bạn đáng tin để có góc nhìn khác. Những cách làm dịu như thở chậm, chọn bạn biết nâng đỡ và có sẵn một câu để từ chối áp lực cũng giúp ích rất nhiều.
Nó ảnh hưởng thế nào tới việc học?
Học sinh khỏe mạnh về tinh thần thường tập trung hiệu quả hơn, kiên trì qua thử thách và tham gia chủ động hơn trong lớp. Cảm giác an toàn và được nâng đỡ khiến việc học và việc xây thói quen học trở nên dễ hơn.
Cha mẹ giúp được gì?
Cha mẹ có thể giúp bằng cách nói cởi mở về cảm xúc, giữ nếp sinh hoạt đều đặn, khuyến khích vận động, giới hạn thời gian màn hình và trao đổi thường xuyên với thầy cô về nhu cầu của con.
Nhà trường giữ vai trò gì?
Nhà trường tạo ra môi trường hằng ngày định hình trải nghiệm của một đứa trẻ. Qua những không gian an toàn, đội ngũ được đào tạo, học tập xã hội cảm xúc và công tác chăm sóc học sinh, nhà trường chạm tới điều này ở mọi cấp độ.
Trường tốt xử lý vấn đề tâm thần ra sao?
Những trường tốt kết hợp công tác chăm sóc học sinh hằng ngày (giờ sinh hoạt lớp, các buổi trò chuyện, môn PSHE và một văn hóa tích cực) với những đường dẫn rõ ràng tới tham vấn hoặc hỗ trợ chuyên môn khi có nhu cầu, và luôn giữ phụ huynh được thông tin đầy đủ.
Trường quốc tế hỗ trợ khác gì?
Trường quốc tế đồng hành cùng học sinh qua bước chuyển văn hóa, việc thích nghi ngôn ngữ và việc xây dựng cộng đồng. Các hoạt động, hệ thống chăm sóc học sinh và chương trình mang tính hòa nhập giúp học sinh từ nhiều nền tảng khác nhau thấy mình thuộc về.
Dấu hiệu nào cho thấy con đang có vấn đề?
Những dấu hiệu gồm thay đổi về giấc ngủ, khẩu vị, tâm trạng hoặc hành vi xã hội. Việc rút lui khỏi các hoạt động, điểm số đi xuống hoặc ngại đến trường cũng có thể là dấu hiệu. Hãy trao đổi với con và với nhà trường sớm.
