Bắt đầu ở một ngôi trường mới, hoặc quay lại sau một kỳ nghỉ dài, có thể là một trong những trải nghiệm vừa háo hức vừa hồi hộp nhất của tuổi thơ. Với nhiều đứa trẻ, chuyện kết bạn ở trường mới thật sự đáng sợ, nhất là giữa những gương mặt lạ, nề nếp khác và đôi khi cả một ngôn ngữ khác.
Tin tốt là những kỹ năng xã hội cần cho một tình bạn thật đều có thể học được. Với cách làm phù hợp, sự đồng hành của cha mẹ và một cộng đồng nhà trường biết nâng đỡ, gần như đứa trẻ nào cũng đi được từ cảm giác “người mới” tới cảm giác thuộc về.
Bài viết này tập hợp những gợi ý thực tế về cách giúp con kết bạn ở trường, kèm lời khuyên theo từng độ tuổi, hướng dẫn cho trẻ nhút nhát và một phần riêng cho các gia đình đang sống ở nước ngoài, đang làm quen với môi trường trường quốc tế.
Nói ngắn gọn: trẻ kết bạn ở trường nhờ tiếp xúc lặp lại, không áp lực, với cùng một nhóm bạn, thường quanh một hoạt động chung chứ không chỉ qua trò chuyện. Nghiên cứu của Jeffrey Hall tại Đại học Kansas cho thấy cần khoảng 50 giờ ở cạnh nhau để chuyển từ người quen thành bạn bình thường, và khoảng 90 giờ để thành bạn thật sự. Câu lạc bộ, đội nhóm và bài tập nhóm là cách nhanh nhất để tích lũy số giờ đó.
Mục lục
- Những điểm chính
- Vì sao việc kết bạn quan trọng hơn nhiều phụ huynh nghĩ
- Mất bao lâu để kết bạn ở trường?
- Chiến lược theo từng độ tuổi
- 10 gợi ý thực tế
- Cách kết bạn trong ngày đầu tiên đi học
- Khi ở lớp ai cũng đã có nhóm bạn riêng
- Làm một người bạn tốt ở trường
- Mẫu câu bắt chuyện cho trẻ
- Khi con nhút nhát hoặc hay lo lắng
- Lời khuyên cho gia đình nước ngoài
- Kế hoạch 7 ngày dành cho phụ huynh
- ABCIS đồng hành ra sao
- Xây dựng cảm giác thuộc về, nhìn đường dài
- Nguồn tham khảo
- Câu hỏi thường gặp
Những điểm chính
- Kết bạn là một kỹ năng có thể học được, và trẻ với bất kỳ tính cách nào cũng phát triển được nếu có sự đồng hành đúng cách.
- Cách làm phù hợp với độ tuổi tạo khác biệt lớn: điều hiệu quả với một em 6 tuổi khác hẳn với một em 14 tuổi.
- Trẻ nhút nhát và hướng nội không hề bất lợi, các em chỉ cần một lối vào khác để kết nối.
- Tình bạn cần thời gian đo đếm được. Khoảng 50 giờ tiếp xúc biến một người quen thành bạn, nên một tháng đầu khá lặng lẽ là hoàn toàn bình thường.
- Khảo sát PISA 2022 của OECD cho thấy 76% học sinh nói các em kết bạn dễ dàng ở trường, trong khi 16% cảm thấy cô đơn. Một đứa trẻ đang chật vật không hề đơn độc.
- Trẻ trong gia đình nước ngoài đối diện những thử thách riêng mà một cộng đồng trường quốc tế được tổ chức tốt có thể chủ động hỗ trợ.
- Phụ huynh giữ vai trò nâng đỡ rất quan trọng mà không cần can thiệp trực tiếp vào tình bạn của con.
Vì sao việc kết bạn quan trọng hơn nhiều phụ huynh nghĩ
Lợi ích xã hội và lợi ích học tập của tình bạn học đường gắn chặt với nhau. Khi một đứa trẻ biết có người giữ chỗ cho mình ở bàn ăn trưa, em tới trường với nhiều tự tin, tập trung và sẵn sàng học hơn hẳn. Cảm giác thuộc về ấy định hình cách em bước vào cả ngày học.
Tình bạn cũng nâng đỡ những mảng phát triển vượt ra ngoài lớp học. Qua tương tác mỗi ngày, trẻ rèn kỹ năng xã hội, học cách ứng xử với khác biệt và nuôi dưỡng sự đồng cảm. Những trải nghiệm này củng cố bản lĩnh cảm xúc, giúp các em xoay xở với thử thách và thích nghi với hoàn cảnh mới dễ dàng hơn.
Cảm giác thuộc về không tách rời khỏi thành công học tập, mà là một phần của cùng nền móng. Tầm quan trọng của môi trường học tập nằm một phần ở đây: khi trẻ thấy mình gắn kết, các em chủ động hơn, sẵn sàng tham gia hơn và tận dụng tốt hơn cơ hội học tập của mình.
Mất bao lâu để kết bạn ở trường?
Đây là câu hỏi phụ huynh đặt ra nhiều nhất trong những tuần đầu, và giờ đã có một câu trả lời khá cụ thể.
| Giai đoạn | Số giờ ở cạnh nhau (ước tính) | Ở trường thì tương đương với gì |
|---|---|---|
| Từ người quen thành bạn bình thường | Khoảng 50 giờ | Khoảng nửa học kỳ với giờ ra chơi và tiết học chung mỗi ngày |
| Từ bạn bình thường thành bạn thật sự | Khoảng 90 giờ | Khoảng một học kỳ đầy đủ, nhanh hơn nếu có câu lạc bộ hoặc đội nhóm |
| Từ bạn thành bạn thân | Từ 200 giờ trở lên | Thường là trọn một năm học, đôi khi lâu hơn |
Những con số này đến từ nghiên cứu của Jeffrey Hall tại Đại học Kansas, công bố trên Journal of Social and Personal Relationships (Hall, 2019). Có hai điểm đáng lưu ý với phụ huynh.
Thứ nhất, nhóm học sinh trong nghiên cứu thứ hai của Hall tiến nhanh hơn người lớn, đạt mức bạn thân ở khoảng 120 giờ, vì đời sống học đường dồn số giờ chung lại rất nhanh. Thứ hai, không phải giờ nào cũng có giá trị như nhau. Thời gian đùa vui, kể chuyện và trò chuyện đẩy tình bạn tiến lên. Thời gian ngồi làm việc im lặng cạnh nhau gần như không tính.
Cũng nên biết nỗi lo này phổ biến đến mức nào. Khảo sát PISA 2022 của OECD cho thấy 76% học sinh ở các nước thành viên đồng ý rằng các em kết bạn dễ dàng ở trường. Đồng thời, 16% cho biết cảm thấy cô đơn ở trường và 17% thấy mình như người ngoài cuộc (OECD, 2023). Một đứa trẻ thấy khó khăn không hề đơn độc.
Chiến lược theo từng độ tuổi
Việc kết bạn trông rất khác nhau ở mỗi giai đoạn phát triển. Những cách hiệu quả nhất luôn bám sát mức độ tự tin xã hội, sự trưởng thành cảm xúc và trải nghiệm học đường thực tế của trẻ.
Lưu ý cho các gia đình đến từ hệ giáo dục Mỹ: ABCIS dùng hệ khối lớp của Anh Quốc. Year 7 tương đương lớp 6, Year 8 tương đương lớp 7 và Year 9 tương đương lớp 8. Những gợi ý dưới đây bám theo độ tuổi chứ không theo riêng một hệ nào. Bài chương trình Key Stage 3 của chúng tôi giải thích cách các năm học này được tổ chức.
Bậc mầm non và tiểu học (4 đến 11 tuổi)
Ở giai đoạn này, tình bạn hình thành qua trò chơi, nề nếp và những hoạt động chung.
- Bắt đầu bằng việc chơi cạnh nhau: trẻ nhỏ thường “chơi song song” trước khi tương tác trực tiếp. Đây là bước đầu hoàn toàn tự nhiên.
- Dùng những lời mời đơn giản: câu như “Cho tớ chơi với nhé?” giúp trẻ tham gia dễ dàng.
- Mang hoạt động vào nhóm: một quả bóng, một bức vẽ hay một trò chơi đơn giản tự nhiên thu hút bạn bè mà không cần nói nhiều.
- Nhờ thầy cô hỗ trợ: giáo viên thường kết nối trẻ qua hoạt động nhóm và cách xếp chỗ ngồi.
- Chú ý những khoảnh khắc nhỏ: chỉ một tương tác tích cực mỗi ngày cũng đủ để tình bạn lớn dần.
Bậc trung học cơ sở (11 đến 14 tuổi)
Học sinh bắt đầu hình thành bản sắc xã hội rõ nét hơn, và sở thích chung trở thành chìa khóa.
- Tham gia câu lạc bộ và hoạt động: thể thao, nghệ thuật và các hoạt động ngoại khóa cho học sinh là một trong những cách hiệu quả nhất để gặp bạn cùng sở thích.
- Hỏi những câu thật lòng: thể hiện sự tò mò giúp kết nối hình thành tự nhiên.
- Lắng nghe cho tốt: chú ý và nhớ những chi tiết nhỏ sẽ xây dựng niềm tin.
- Là chính mình: sự chân thật quan trọng hơn nhiều so với việc cố gây ấn tượng.
Bậc trung học phổ thông (14 đến 18 tuổi)
Các nhóm bạn có vẻ đã định hình, nhưng những tình bạn có chiều sâu vẫn hình thành qua trải nghiệm chung.
- Tìm điểm chung: môn học, mục tiêu tương lai hay sở thích đều là lối vào tự nhiên.
- Chủ động từng bước nhỏ: tham gia một cuộc trò chuyện hay một bài tập nhóm có thể dẫn tới những kết nối sâu hơn.
- Tôn trọng những nhóm sẵn có: tình bạn thường nảy nở qua việc cùng tham gia hoạt động, chứ không phải qua việc cố chen vào một nhóm.
- Cân bằng giữa trực tuyến và ngoài đời: mạng xã hội giúp giữ liên lạc, nhưng tình bạn thật lớn lên qua những trải nghiệm gặp mặt.
10 gợi ý thực tế
Mười gợi ý dưới đây dùng được ở mọi lứa tuổi. Hãy điều chỉnh cách nói cho hợp với con, thay vì bắt con hợp với gợi ý.
1. Mỉm cười và nhìn vào mắt người đối diện
Một nụ cười ấm áp cho thấy sự dễ gần mà không cần lời nào. Những đứa trẻ giao tiếp bằng mắt một cách tự nhiên thường được bạn bè thấy thân thiện và đáng tin hơn.
2. Bắt đầu với một người, không phải cả nhóm
Tiếp cận một bạn đang ngồi một mình hay đang chờ dễ hơn nhiều so với việc chen vào một nhóm đã thân nhau. Một kết nối chân thành là hạt giống của rất nhiều mối quan hệ sau này.
3. Đặt những câu hỏi mở
Những câu không thể trả lời bằng “có” hay “không” sẽ giữ cuộc trò chuyện tiếp diễn. Ví dụ: “Cậu thấy sao về…?”, “Cậu thích cái nào nhất và vì sao?”, “Cậu thích… từ lâu chưa?”
4. Lắng nghe nhiều hơn nói
Bí quyết để trở nên thú vị là thật sự thấy người khác thú vị. Những đứa trẻ dùng kỹ năng lắng nghe tích cực, nhớ tên và hỏi lại những chi tiết đã nghe, xây dựng niềm tin nhanh hơn những em cố gắng thể hiện.
5. Tham gia một câu lạc bộ hoặc hoạt động sau giờ học
Cùng làm một việc là con đường nhanh nhất tới tình bạn, và đó là phần lớn tầm quan trọng của câu lạc bộ ở trường. Câu lạc bộ, đội thể thao và nhóm nghệ thuật mang lại sự tiếp xúc lặp lại, không áp lực, đúng thứ mà tình bạn cần nhất.
6. Là người chủ động mời bạn vào cuộc
Chủ động rủ người khác, kiểu “Cậu đi cùng bọn tớ không?” hay “Cậu ngồi đây cũng được mà”, vừa là cách kết bạn vừa là một thói quen tốt cho tính cách.
7. Chuẩn bị sẵn vài câu mở đầu
Có sẵn vài câu mở lời sẽ gỡ bỏ cảm giác đứng hình trước khoảnh khắc trắng trơn. Bạn có thể xem phần mẫu câu bên dưới, chia theo độ tuổi.
8. Kiên nhẫn với quá trình
Tình bạn không đến ngay lập tức, mà được xây nên. Theo số liệu của Hall, khoảng 50 giờ ở cạnh nhau mới biến một người quen thành bạn, tức là gần trọn một học kỳ với nhịp giờ ra chơi thông thường.
9. Trân trọng sự khác biệt
Trong một ngôi trường đa văn hóa, sự tò mò về văn hóa khác là một siêu năng lực xã hội. Nhận thức đa văn hóa thật lòng, cùng những câu như “Cái đó là gì thế? Cậu chỉ tớ với”, tạo nên những kết nối nhanh và sâu.
10. Là chính mình
Trẻ em rất giỏi nhận ra sự giả tạo. Những tình bạn bền lâu được xây trên tính cách thật, không phải trên màn trình diễn. Hãy khuyến khích con chia sẻ đúng những gì mình thật sự yêu thích.
Cách kết bạn trong ngày đầu tiên đi học
Ngày đầu tiên mang nhiều lo lắng nhất nhưng lại ít áp lực nhất. Không ai kỳ vọng một học sinh mới đã có bạn, và điều đó khiến đây là ngày dễ bắt chuyện nhất trong cả năm.
Trước ngày đầu tiên
- Nếu được, hãy tới thăm trường trước, để ngôi trường không còn là thứ xa lạ nữa. Đi thử một vòng theo một ngày học điển hình tại ABCIS sẽ bớt được một nguồn căng thẳng.
- Học trước ba hoặc bốn cái tên, từ danh sách lớp hoặc từ bạn đồng hành nhà trường sắp xếp.
- Thống nhất với con một mục tiêu nhỏ: chào hai bạn. Không phải “kết bạn”.
- Chuẩn bị một món đồ dễ mở lời. Một cuốn sách, một quả bóng, một bộ sưu tập sticker.
Trong chính ngày hôm đó
- Tới sớm vài phút. Bước vào một căn phòng đã đông khó hơn nhiều so với việc có mặt từ khi phòng còn vắng.
- Ngồi ở khu vực giữa lớp thay vì sát mép phòng.
- Hỏi một câu thật thực tế. “Cậu biết phòng thí nghiệm ở đâu không?” dễ hơn nhiều so với “Cậu làm bạn với tớ nhé?”
- Nhận lời mời đầu tiên, kể cả khi hoạt động đó không phải món yêu thích.
- Nhớ hai cái tên và gọi lại vào hôm sau. Được người khác nhớ tên là điều dễ chịu ở mọi lứa tuổi.
Sau giờ học ngày đầu tiên
Hãy hỏi “Hôm nay con ngồi cạnh bạn nào?” thay vì “Con kết bạn được chưa?”. Câu đầu có câu trả lời. Câu sau nghe như một bài kiểm tra, và một đứa trẻ vừa có ngày khó khăn sẽ nghe đúng như vậy.
Khi ở lớp ai cũng đã có nhóm bạn riêng
Đây là nỗi lo học sinh nhắc tới nhiều nhất, nhất là khi chuyển trường giữa năm. Những nhóm đã thân nhau trông khép kín hơn nhiều từ bên ngoài so với thực tế bên trong, và phần lớn từng đón một người mới rồi.
- Hãy nhắm vào rìa nhóm chứ không phải trung tâm. Gần như nhóm nào cũng có một bạn từng vào sau và vẫn nhớ cảm giác đó.
- Chọn hoạt động mới nhất, không phải hoạt động đông nhất. Một câu lạc bộ vừa mở chưa có thứ bậc nào cả.
- Đưa ra một điều nhỏ và cụ thể. “Tớ có bút thừa nè” mở được nhiều cánh cửa hơn “Tớ ngồi đây được không?”
- Tận dụng sự xáo trộn. Bài tập nhóm và các buổi thực hành thay đổi việc ai nói chuyện với ai, nên hãy xung phong thay vì chờ được phân.
- Hãy đếm số lần ở cạnh nhau, không phải số cuộc trò chuyện. Số giờ vẫn tích lũy ngay cả khi chưa nói được nhiều, nên ngồi gần cùng một nhóm mỗi ngày đã là tiến bộ.
- Để ý những mốc xáo trộn tự nhiên. Các khối lớp được sắp xếp lại ở mỗi bậc Key Stage, và chuyển trường giữa năm học dễ hơn nhiều người nghĩ cũng vì lý do này.
Một điều cần phân biệt rõ. Chưa được vào nhóm khác với bị cố tình gạt ra. Nếu con đang bị một nhóm chủ động cô lập, trêu chọc hay đẩy ra ngoài, đó không phải chuyện tình bạn để con tự xoay xở. Hãy trao đổi với giáo viên chủ nhiệm hoặc bộ phận chăm sóc học sinh và hỏi nhà trường xử lý ra sao.
Làm một người bạn tốt ở trường
Kết bạn và giữ bạn là hai kỹ năng khác nhau. Phần lớn trẻ thấy vế thứ hai khó hơn, và chính nó quyết định những kết nối ban đầu có đi qua được học kỳ đầu hay không.
- Nhớ những chuyện nhỏ. Một câu hỏi lại về trận đấu hay bài kiểm tra sau đó một tuần cho thấy sự quan tâm thật.
- Để ý ai đang bị bỏ ra ngoài và lên tiếng. Chủ động bao gồm người khác là cách chắc chắn nhất để được bao gồm.
- Xử lý bất đồng khi không có khán giả. Giận nhau riêng tư giữ thể diện cho cả hai.
- Giữ chuyện riêng của bạn. Niềm tin là thứ đắt nhất trong tình bạn và cũng dễ mất nhất.
- Để bạn mình có những người bạn khác. Sự chiếm hữu là nguyên nhân phổ biến khiến tình bạn tan vỡ ở bậc tiểu học và trung học cơ sở.
- Xin lỗi một cách thẳng thắn, đừng gắn thêm lời giải thích ở phía sau.
Phần lớn những điều này chính là trí tuệ cảm xúc ở dạng đời thường: nhận ra người kia đang cảm thấy gì và điều chỉnh theo. Đây là thứ học được, và nó tiến bộ nhờ luyện tập chứ không tự đến theo tuổi.
Mẫu câu bắt chuyện cho trẻ
Một trong những cách thiết thực nhất để phụ huynh giúp con là cùng tập những câu mở lời ở nhà. Những mẫu câu này tạo một lối vào tự nhiên, gỡ bỏ nỗi lo trước khoảnh khắc không biết nói gì, thứ khiến nhiều đứa trẻ ngại tiếp cận bạn bè.
Cho trẻ nhỏ (4 đến 10 tuổi)
- “Giờ ra chơi cậu thích chơi trò gì nhất?”
- “Tớ thích cái cặp của cậu. Cậu mua ở đâu vậy?”
- “Cậu chơi với tớ nhé?”
- “Cậu thích điều gì nhất ở trường mình?”
- “Tớ chưa quen ai ở đây cả. Cậu tên gì?”
Cho trẻ lớn hơn (11 đến 18 tuổi)
- “Cậu thật sự thích môn nào?”
- “Cậu học ở đây lâu chưa? Trường thế nào?”
- “Cậu biết trường có câu lạc bộ nào về [sở thích] không?”
- “Giờ trưa mọi người ở đây thường làm gì?”
- “Tớ mới chuyển tới, cậu có lời khuyên nào cho người mới không?”
Khi con nhút nhát hoặc hay lo lắng
- Bắt đầu từ hoạt động có cấu trúc: câu lạc bộ và đội nhóm gỡ bỏ nhu cầu phải nói chuyện xã giao, vì chính công việc chung đã làm phần xã hội giúp con.
- Mỗi lần một người: thay vì phải xoay xở trong nhóm, hãy sắp xếp những buổi gặp một kèm một ngoài giờ học ở nơi con thấy thoải mái.
- Tập ở nhà: luyện những câu mở lời qua trò chơi hoặc đóng vai, để con thấy mình đã chuẩn bị chứ không phải bị đẩy vào thế bị động.
- Công nhận cảm xúc của con: câu “Lúc đầu thấy khó là bình thường mà” hữu ích hơn nhiều so với “Con cứ ra bắt chuyện đi”. Hãy thừa nhận cái khó trước khi đưa ra gợi ý.
- Trao đổi với giáo viên: một thầy cô tinh tế có thể lặng lẽ ghép một em nhút nhát với một bạn hợp tính trong dự án hay giờ ăn trưa, mà không khiến chuyện đó lộ liễu.
- Kìm lại mong muốn giải cứu: hãy để con trải qua chút khó chịu xã hội vừa sức. Mỗi thành công nhỏ lại rèn luyện sự tự tin cho lần sau.
Khi nào cần tìm thêm hỗ trợ
Nếu con liên tục né tránh mọi tương tác xã hội, tỏ ra rất sợ hãi khi nhắc tới trường, hoặc có dấu hiệu lo âu xã hội kéo dài hơn nửa học kỳ đầu, bạn nên trao đổi với chuyên viên tư vấn học đường hoặc một chuyên gia về phát triển trẻ em.
Lo âu xã hội đáp ứng rất tốt khi được hỗ trợ sớm, và bộ phận chăm sóc học sinh của nhà trường thường là nơi đầu tiên, dễ tiếp cận nhất. Cảm giác cô đơn kéo dài cũng ảnh hưởng rộng hơn tới việc chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh, nên hãy lên tiếng sớm thay vì chờ xem chuyện có tự qua đi không.
Lời khuyên cho gia đình nước ngoài
Chuyển tới một đất nước mới thêm một lớp phức tạp vào việc kết bạn ở trường. Trẻ trong cộng đồng trường quốc tế cùng lúc phải thích nghi với môi trường mới, chuẩn mực văn hóa mới, đôi khi cả một ngôn ngữ mới, trong khi vẫn cố xây dựng tình bạn với những bạn có thể cũng vừa mới tới.
Tuy vậy, chính trải nghiệm chuyển tiếp chung ấy lại là một trong những chất xúc tác mạnh nhất cho tình bạn trong môi trường trường quốc tế. Ở những trường như ABCIS, phần lớn học sinh và gia đình đều hiểu cảm giác làm người mới, và điều đó tạo nên một văn hóa xã hội cởi mở, đón nhận khác thường.
- Biến “người mới” thành lợi thế: là học sinh mới đến từ một đất nước khác thật sự thú vị với bạn bè. Hãy khuyến khích con kể những câu chuyện, phong tục và món ăn từ quê nhà, đó là lời mở đầu tuyệt vời.
- Kết nối trước ngày đầu tiên: nhiều trường quốc tế có thể kết nối gia đình mới với một học sinh hoặc phụ huynh đồng hành. Hãy hỏi bộ phận tuyển sinh xem trường có chương trình này không.
- Tham gia sự kiện gia đình từ sớm: các sự kiện cộng đồng, ngày chào đón và buổi gặp mặt phụ huynh là cơ hội nhẹ nhàng để xây dựng những mối quan hệ người lớn, thứ thường dẫn tới các buổi chơi chung và kết nối cho con ở trường.
- Hãy cho con trọn một học kỳ: theo số liệu của Hall, ngay cả khi gặp nhau mỗi ngày thì cũng cần vài tuần để số giờ tích lũy thành tình bạn. Một tháng đầu lặng lẽ là bình thường, không phải dấu hiệu đáng lo.
- Dùng ngôn ngữ như cây cầu, không phải rào cản: thể thao, trò chơi và nghệ thuật tạo nên những gắn bó thật trong khi chương trình hỗ trợ tiếng Anh EAL làm phần việc của mình ở phía sau.
Kế hoạch 7 ngày dành cho phụ huynh
Phụ huynh không thể kết bạn thay con, nhưng có thể tạo ra những điều kiện để tình bạn dễ nảy nở nhất. Dưới đây là một kế hoạch 7 ngày thực tế, không áp lực, cho tuần đầu ở trường mới.
Ngày 1
Sau giờ học, hãy hỏi một câu mở: “Hôm nay trong lớp có bạn nào thú vị không con?” thay vì “Con kết bạn được chưa?”. Hãy ghi nhận mọi khó khăn mà không vội tìm cách sửa ngay.
Ngày 2
Cùng tập những câu mở lời ở nhà bằng cách đóng vai. Hãy giữ không khí nhẹ nhàng, vui vẻ, đừng tạo áp lực. Thử qua hai hoặc ba câu con có thể dùng vào hôm sau.
Ngày 3
Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm, hỏi xem có hoạt động hay câu lạc bộ nào con có thể thích và giúp con gặp những bạn cùng sở thích.
Ngày 4
Tìm hiểu các hoạt động sau giờ học mà con thật sự quan tâm. Hãy đăng ký một hoạt động bắt đầu trong vòng hai tuần tới.
Ngày 5
Kể cho con nghe câu chuyện của chính bạn khi phải kết bạn mới ở nơi làm việc, ở một thành phố lạ hay trong một hoàn cảnh mới. Hãy cho con thấy cái khó là bình thường, và rồi mọi chuyện cũng ổn.
Ngày 6 và 7 (cuối tuần)
Nếu con nhắc tới một cái tên, bất kỳ cái tên nào, hãy gợi ý một kết nối nhẹ nhàng: “Con có muốn rủ [tên bạn] ra công viên chơi Chủ nhật này không?”. Hãy chọn bối cảnh dễ chịu và quen thuộc.
ABCIS đồng hành ra sao
Tại Trường Quốc tế ABC (ABCIS), chúng tôi hiểu rằng cảm giác thuộc về không thể tách rời khỏi sự phát triển học thuật. Vì vậy, việc giúp học sinh kết bạn ở trường không được để mặc cho may rủi, mà được đưa vào cấu trúc cộng đồng, cách giảng dạy và hệ thống chăm sóc học sinh ngay từ ngày đầu.
1. Chương trình bạn đồng hành
Học sinh mới được ghép với một bạn cùng khối thân thiện, người sẽ giúp em làm quen với trường, với mọi người và với nề nếp trong những tuần đầu.
2. Nhà thi đua và các sự kiện cộng đồng
Mỗi học sinh đều thuộc về một trong bốn nhà thi đua của trường: Dalat Dragons, Hanoi Hornets, Mekong Monsters và Saigon Serpents. Các nhà trộn lẫn khối lớp, nên chỉ sau vài tuần các em nhỏ đã biết tên các anh chị lớn. Những sự kiện thường xuyên của trường tôn vinh nhiều nền văn hóa trong cộng đồng, tạo nên cơ hội trò chuyện tự nhiên cho cả học sinh lẫn gia đình.
3. Hoạt động ngoại khóa phong phú
Chương trình hoạt động sau giờ học rộng khắp mang lại cho học sinh nhiều bối cảnh dựa trên sở thích để kết nối với những bạn cùng gu bên ngoài lớp học.
4. Đội ngũ chăm sóc học sinh
Đội ngũ chuyên trách của chúng tôi theo dõi đời sống xã hội của từng học sinh và chủ động hỗ trợ những em có vẻ đang lẻ loi hoặc khó hòa nhập với bạn bè.
5. Lớp học mang tinh thần hợp tác
Cách tiếp cận theo chương trình quốc gia của Bộ Giáo dục Anh của chúng tôi coi trọng học theo dự án và làm việc nhóm, mang lại cho học sinh những cơ hội có cấu trúc mỗi ngày để cùng làm, cùng sáng tạo và kết nối với nhiều bạn khác nhau.
6. Chương trình chào đón gia đình
Chúng tôi chủ động kết nối các gia đình mới với những gia đình đã gắn bó với trường trước ngày đầu tiên, xây dựng những mối quan hệ người lớn vốn tự nhiên tạo ra cơ hội cho trẻ kết nối với nhau.
Đây là một cộng đồng đã được thanh tra độc lập. ABCIS đạt bốn lần liên tiếp xếp loại Xuất sắc trong thanh tra British Schools Overseas, gần nhất là tháng 1 năm 2024, trong đó phúc lợi và công tác chăm sóc học sinh là một phần của đánh giá.
- Cơ sở Trung Sơn: Số 152-158, Đường số 1, Trung Sơn, xã Bình Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Cơ sở Nhà Bè: Số 2, Đường số 9, Tân An Huy, xã Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Điện thoại: +84 (0)28 7308 1828
- Email: office@theabcis.com
Xây dựng cảm giác thuộc về, nhìn đường dài
Học cách kết bạn ở trường là một trong những nhiệm vụ xã hội quan trọng nhất của tuổi thơ, và nó không phải lúc nào cũng diễn ra nhanh hay dễ dàng. Với một số trẻ, những tuần đầu khá cô đơn. Với những em khác, kết nối hình thành gần như ngay lập tức. Cả hai đều bình thường.
Điều quan trọng nhất là trẻ cảm thấy được đồng hành suốt quá trình: có những cách để thử, có cha mẹ lắng nghe mà không phán xét, có một ngôi trường chủ động tạo cơ hội kết nối, và có đủ tự tin để tiếp tục xuất hiện.
Nếu gia đình bạn đang tìm một cộng đồng trường quốc tế ở Thành phố Hồ Chí Minh, nơi cảm giác thuộc về được coi trọng ngang với thành tích học tập, chúng tôi rất mong được đón bạn. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về cách giúp con làm quen với trường mới và cách chọn trường quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh. Hãy liên hệ với chúng tôi để đặt lịch tham quan.
Nguồn tham khảo
- Hall, J. A. (2019). How many hours does it take to make a friend? Journal of Social and Personal Relationships, 36(4), 1278-1296. Xem nghiên cứu | Tóm tắt của Đại học Kansas
- OECD (2023). PISA 2022 Results (Volume II): Learning During and From Disruption. Xem báo cáo
Câu hỏi thường gặp
1. Mất bao lâu để con kết được bạn ở trường mới?
Thường là vài tuần chứ không phải vài ngày. Theo nghiên cứu của Hall, cần khoảng 50 giờ ở cạnh nhau để chuyển từ người quen thành bạn, tức là gần trọn một học kỳ với nhịp sinh hoạt bình thường. Cảm thấy cô đơn trong thời gian đầu là chuyện bình thường.
2. Con tôi nhút nhát thì phải làm sao?
Trẻ nhút nhát không hề bất lợi, các em chỉ cần lối vào khác. Hãy bắt đầu từ những hoạt động có cấu trúc như câu lạc bộ, nơi công việc chung làm phần xã hội thay con, và ưu tiên gặp gỡ một kèm một thay vì cả nhóm.
3. Tôi có nên can thiệp vào tình bạn của con không?
Nên tạo điều kiện hơn là can thiệp. Bạn có thể tập câu mở lời ở nhà, trao đổi với giáo viên, đăng ký hoạt động ngoại khóa và tạo cơ hội gặp gỡ nhẹ nhàng, nhưng hãy để chính con dẫn dắt mối quan hệ.
4. Con tôi chỉ có một người bạn, như vậy có bình thường không?
Có. Một hoặc hai tình bạn thân thiết thường đã đủ để trẻ thấy vui và được nâng đỡ. Chất lượng quan trọng hơn số lượng, và số liệu PISA cho thấy một tỷ lệ đáng kể học sinh cũng thấy việc kết bạn ở trường không dễ.
5. Khi nào tôi nên lo lắng?
Nếu con liên tục né tránh mọi tương tác, rất sợ tới trường, hoặc có dấu hiệu lo âu xã hội kéo dài hơn nửa học kỳ đầu, hãy trao đổi với chuyên viên tư vấn học đường. Hỗ trợ sớm mang lại hiệu quả rất tốt.
6. Trường quốc tế có giúp trẻ dễ kết bạn hơn không?
Thường là có, vì phần lớn học sinh và gia đình ở đó đều từng là người mới. Trải nghiệm chuyển tiếp chung tạo nên một văn hóa cởi mở và đón nhận, đặc biệt khi nhà trường có chương trình bạn đồng hành và đội ngũ chăm sóc học sinh chủ động.
